DOJRZEWANIE DRAMY RADĘ Artykuł 5 w rolach głównych: komunikacja, spokój i koronawirus.

Zamknięte szkoły, puste półki po papierze toaletowym, atmosfera niepewności, informacje o zakażonych i ofiarach – masz prawo czuć to co czujesz. To jest egzamin dla nas jako dorosłych i dla młodych ludzi, którego wyniki będzie oceniał bardzo surowy egzaminator. Pandemia wirusa SARS-Cov-2 wywołującego chorobę o nazwie COVID-19 dopiero się zaczęła, jej skutki będą o wiele dłuższe i poważniejsze niż dwutygodniowa kwarantanna. Dopiero wjechaliśmy na bardzo nierówną drogę, ale ciągle zbliżamy się do przepaści. Dynamika kryzysu jest rozciągnięta w czasie, a skutki trudno przewidzieć.

Kryzys jest zjawiskiem, które rozwija się według następujących etapów

  • Wystąpienie sytuacji kryzysowej – na tym etapie miała miejsce „weryfikacja” mechanizmów radzenia sobie z trudnościami i sprawdzenie, czy są wystarczające do przezwyciężenia zaistniałego problemu.
  • Narastanie napięcia i dezorganizacja – możliwości jednostki do przezwyciężania sytuacji trudnych są niewystarczające.
  • Sięgnięcie do dodatkowych zasobów – na tym etapie wybrnięcie z sytuacji kryzysowej wymaga od jednostki skorzystania z dodatkowych zasobów, np. porad specjalistów.
  • Usuwanie poważnych zaburzeń – ten etap może wiązać się ze skierowaniem do specjalisty, który pomoże w przezwyciężeniu poważnego zaburzenia

Już dziś kilku moich klientów dzwoniło i pytało, czy możemy zrobić warsztaty dla dzieci/młodzieży, żeby pomóc im wyjść z kryzysu którego doświadczą. Podobnie pojawiło się kilka maili od komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, które zauważyło problem, związany z zagrożeniem kryzysem, który właśnie się rozpoczął. Zaczęliśmy pracować nad procedurami, jednak to co bardzo mocno nas ogranicza, to odpowiedź na pytanie: „Ile to jeszcze potrwa?”

Jeżeli potrzebujesz wsparcia jako pedagog, psycholog, dyrektor, urzędnik członek KRPA w zmierzeniu się z kryzysem, który nadciąga – jestem gotowy włączyć się w działania związane z planowaniem.

Co przygotować poza papierem toaletowym i makaronem?

  • Przygotuj się do rozmowy, czyli co mam zrobić?
    • Staraj się zachować spokój, bądźmy blisko siebie i swoich emocji.
    • Powiedz, daj książkę albo pokaż film o układzie odpornościowym człowieka.
    • Wprowadź rytuały, które pomogą dbać o higienę.
  • Pozwól sobie nie wiedzieć.
    To może być pierwszy raz, gdy dziecko usłyszy od ciebie odpowiedź: „nie wiem”.  
    Przecież nie wiesz, ile to czasu potrwa? Czy ktoś z naszych biskich zachoruje?
    Szczerość buduje zaufanie.
  • Rozmawiajcie o tym, jak radzić sobie z lękiem.
    Jeżeli interesuję cię ten temat, daj znać, w komentarzu albo wiadomości, zajmę się nim w następnym artykule. Poniżej widzisz, tylko wierzchołek góry lodowej.
    • Apatia
    • Dezorientacja
    • Frustracja
    • Lęk
    • Obniżenie własnej wartości
    • Poczucie winy, przygnębienie, smutek
    • Utrata kontroli i władzy nad sobą i swoim życiem
    • Załamanie
    • Złość
  • Podkreślaj, że to wszystko tymczasowe rozwiązania
  • Zadbaj o ramy dnia dziecka.
    Znajdźcie czas na naukę, zabawę, rozmowę, gry, książkę.
  • Jeżeli pracujesz zdalnie, wyznacz widoczne ramy tej pracy dla dziecka.
  • Pozwól się nudzić.
  • Pozwól się bać, smucić, złościć.
    Zdarzyło ci się kiedyś zabronić dziecku śmiać?
    „bądź już smutny!” – myślę, że nie.
    Strach, smutek, złość to też potrzebne emocje – pozwólcie sobie na nie.
  • Znajdź granicę między smutkiem a lękiem.
  • Pamiętaj, że twoje emocje nie są emocjami twojego dziecka.
  • Wyznacz granice
    Nie musisz wszystkiego brać na swoją głowę, mów czego potrzebujesz. To też temat na osobny artykuł – jeżeli Cię zainteresuje, daj znać.
  • Rozważ skorzystanie z pomocy specjalistów online.
  • Zadbajmy o potrzebę kontaktu (może dzieci nauczą Cię korzystać z WhatsApp, Messengera)
    • Z bliskimi w domu.
    • Z bliskimi poza domem.
    • Z kolegami koleżankami.
    • Wytłumacz, dlaczego tak ważny jest okres kwarantanny w szkołach, środkach komunikacji miejskiej, w szkole, galeriach i imprezach.
  • Uważaj na obietnice bez pokrycia.
  • Zadbajmy o innych
    Zwłaszcza o seniorów, którzy szczególnie nie powinni wychodzić z domu, zostawmy numer telefonu, powiedzmy, o zakupach, które mogą różne firmy przywieźć, zanieśmy „talerz zupy”.
  • Zachowaj spokój.
  • Zwróć uwagę na podstawowe czynniki sprzyjające dobrej komunikacji z dziećmi:
    • Zapewnij przestrzeń edukacyjną pozwalającą na nawiązanie kontaktu i sprawne komunikowanie się.
    • Uwzględnij specyfikę rozwoju dzieci, szczególnie możliwość skupienia uwagi, potrzebę aktywności.
    • Nawiązuj do sfery doświadczeń dostępnych dla dziecka i jego zainteresowań.
    • Zadbaj o pozytywne nastawienie do pracy z dzieckiem, chęć nawiązywania z nimi bliskiego kontaktu – dzieci uczą się skuteczniej, od osób, które lubią.
    • Staraj się traktować dziecko jak równoprawnego partnera w rozmowie.
    • Dostosuj język przekazu do możliwości dziecka.
    • Zwróć uwagę na poprawność językowa.
    • W obecnej sytuacji, aranżuj sytuacje edukacyjnych sprzyjające komunikowaniu się i wypowiadaniu – dowiesz się wtedy, co myśli dziecko o obecnej sytuacji, czego się boi, jak wygląda jego/ jej świat wewnętrzny.
    • Staraj się utrzymać uważność na to, co mówi dziecko i zachęcaj je do kontynuowania wypowiedzi poprzez pytania problemowe, otwarte, pozwalające rozwinąć odpowiedź i podtrzymujące rozmowę.
    • Nie przerywaj w czasie emocjonalnych wypowiedzi.

Jeżeli zastanawiasz się po co to wszystko, spójrz na poniższy wykres

Raport HBSC – Polskie nastolatki na tle rówieśników z 42 krajów

                                

Kryzys psychologiczny i jego skutki


Kryzys jest zagrożeniem przytłaczającym człowieka, mogącym prowadzić do poważnych zachowań ryzykownych i patologicznych. Wielu specjalistów twierdzi, że powodowane kryzysem cierpienie często zmusza człowieka do poszukiwania wsparcia, co wpływa na samorozwój i samorealizację,
przez co kryzys staje się okazją do rozwoju. Dotychczas widziałem już dwa artykuły gdzie słowa:
„szansa na rozwój i koronowirus” występowały w jednym zdaniu i uważam tytuły tych artykułów za co najmniej nietrafione. Kryzys może stać się momentem zwrotnym, wymuszając zmiany perspektywy życiowej i przemian dotychczasowego sposobu funkcjonowania.


Kryzysy, z którego skutkami będziemy się mierzyć jest kryzysem katastroficznym (środowiskowym). Sytuacja kryzysowa, z którą będziemy się mierzyć może mieć nie tylko pochodzenie: biologiczne, ale i technologiczne, ekonomiczno-gospodarcze, może także dotknąć sfery społeczno-systemowej. Dotknie przez to poszczególnych osób, a nawet całej społeczności. Kryzysy indywidualne rozgrywają się na tle kryzysu większej populacji, a u ich ofiar obok typowych dla kryzysu objawów występują stany dezintegracji obrazu Ja i świata, rozpadu systemu podstawowych wartości i sensu życia oraz zerwanie ciągłości więzi społecznych.

Jeżeli odniesiemy się do powyżej definicji w kontekście typowych objawów na reakcję kryzysową, takich jak:

  • Silne emocje (napięcie, niepokój, lęk, żal, smutek, złość).
  • Wahania nastroju.
  • Zaburzenia snu i łaknienia.
  • Pogorszona kontrola nad emocjami.
  • Przejściowe zaburzenia pamięci.
  • Zawężone myślenie.
  • Koncentracja na wydarzeniu kryzysowym.
  • Liczne pytania egzystencjalne.
  • Pogorszone funkcjonowanie społeczne.

Wyłania się ogromna potrzeba, ustabilizowania tego.

Nie wiadomo, czy kwarantanna potrwa dwa tygodnie, trzy, miesiąc lub dłużej. Powinniśmy już zająć się planowaniem profilaktyki skutków fali kryzysów na poziomie mikro i makro.

Będzie nam się trudno pozbierać po tym wszystkim, dlatego na zakończenie napiszę, że taniej jest zapobiegać niż leczyć.

Artykuł możesz pobrać jako pdf klikając -> TU <-  

Do zobaczenia w poniedziałek przy pierwszej kawie.

Centrum Wsparcia Psychospołecznego Sp. z o.o. NIP: 5272917873 ul. Towarowa 35 lok. 102, 00-869 Warszawa